Taʼlim va onlayn-kurslar boʻyicha mijozlarni qayerdan izlash

Bu yerda buyurtmachi kim, oddiy chat oʻquvchisi kim

Har qanday taʼlim Telegram-chatida ikki xil odam oʻtiradi va ular deyarli bir xil soʻzlar bilan yozadi. Birinchisi nimanidir oʻrganmoqchi: qaysi kursni tanlashni, mentorlik uchun pul toʻlashga arziydimi-yoʻqmi, dasturga chegirma bormi-yoʻqmi soʻraydi. Ikkinchisi esa oʻzi ekspert yoki tadbirkor va bilimlarini mahsulotga aylantirmoqchi: kurs ishga tushirmoqchi, uni sotadigan, suratga oladigan, rasmiylashtiradigan odamni qidiradi. Taʼlim mahsulotlarini ishga tushirishga xizmat sotadigan biznes uchun faqat ikkinchi odam qiziq.

Muammo shundaki, ikkalasi bir xil hamjamiyatlarda va koʻpincha aynan bir xil iboralar bilan yozadi. «Sotuv boʻyicha kurs qidiryapman» degan gap «oʻqimoqchiman» degani ham, «shunday kurs yaratib, sotmoqchiman» degani ham boʻlishi mumkin. Kalit soʻzlar boʻyicha buni deyarli ajratib boʻlmaydi, farq faqat kim oʻquvchi nomidan gapirayotgani, kim esa ishga tushirish uchun jamoa qidirayotgan mahsulot egasi nomidan gapirayotganida koʻrinadi.

Qayerdan izlash: ikkinchi auditoriya qaysi chatlarda oʻtiradi

Prodyuserlik, metodologiya, infomahsulotlar uchun lendinglar va onlayn-maktablar targeti kerak boʻlgan buyurtmachi «marketingni oʻrganamiz» degan umumiy chatlarda oʻtirmaydi. U torroq hamjamiyatlarda toʻplangan:

• kouchlar, psixologlar, nutritsiologlar va boshqa ekspertlar chatlari, bu yerda konsultatsiyalarni kurs orqali qanday monetizatsiya qilish muhokama qilinadi;
• onlayn-taʼlim prodyuserlari va metodologlari hamjamiyatlari, bu yerda ishga tushirish uchun pudratchilar va hamkorlar qidiriladi;
• Getcourse va Bizon365 kabi taʼlim platformalari foydalanuvchilarining chatlari, bu yerda ishga tushirishning texnik va tashkiliy masalalari muhokama qilinadi;
• edtech va biznes-model sifatida onlayn-maktablar haqidagi chatlar, bu yerda mahsulotlar qatorini kengaytirayotgan, faoliyat yuritayotgan maktablar egalari oʻtiradi;
• infobiznesga yoʻnaltirilgan marketing chatlari, bu yerda taʼlim nishasi uchun targetologlar, kopirayterlar va montajchilar alohida qidiriladi.

Prodyuserlar va ishga tushirishlar chatlari talabalar yashaydigan hamjamiyatlardan alohida. U yerda «qaysi kursni sotib olish kerak» deb kamroq, «ishga tushirish uchun lendinglarni kim qiladi» yoki «prodyuser qidiryapman, auditoriyasi bor ekspert bor» deb koʻproq soʻrashadi.

Maqsadli soʻrov qanday yangraydi

Yaxshi indikator shuki, odam oʻzi haqida oʻquvchi sifatida emas, oʻzi yaratayotgan yoki sotayotgan mahsulot haqida gapiradi. U «ekspert», «ishga tushirish», «qadoqlash», «metodologiya», «kurs sotish» soʻzlarini ishlatadi, «oʻtish», «tanlash», «pul toʻlashga arziydimi» soʻzlarini emas.

• «Instagramda katta auditoriyali ekspert bor, kurs ishga tushirmoqchi, ammo nimadan boshlashni bilmaydi. Prodyuserlik bilan toʻliq tayyor holda kim shugʻullanadi?»
• «Nutritsiologiya kursi dasturini ishlab chiqish uchun metodolog kerak, aynan shu nishada tajriba shart»
• «Infomahsulotlar uchun lendinglarni kim qiladi, tavsiya qilinglar, tez kerak, ishga tushirish uch haftadan keyin»
• «Onlayn-taʼlimda tajribasi bor targetolog qidiryapman, nisha – ingliz tili»
• «Oʻz maktabimni ochmoqchiman, oʻqituvchilar jamoasi bor, platforma va sotuvlar boʻyicha tushuncha yoʻq, nimadan boshlash kerak»
• «Videodarslar uchun ssenarist kerak, ekspertda material bor, tuzilma yoʻq»
• «Vebinarlarni toʻliq tayyor holda sotish bilan kim shugʻullanadi, toʻliq sikl qiziq»

Bu yerda nima shovqin va uni nega ajratish qiyin

Taʼlim chatlaridagi xabarlarning asosiy qismi – talabalarning savollari va ular rasman buyurtmachi soʻroviga oʻxshaydi. «SMM boʻyicha kurs qidiryapman, tavsiya qilinglar» deyarli «SMM kursi uchun targetolog qidiryapman» kabi yangraydi. Farq bitta soʻzda, maʼno esa teskari: birinchi holda odam taʼlim sotib olmoqchi, ikkinchisida – oʻzinikini sotmoqchi.

Shovqinning yana bir qatlami – allaqachon mavjud kurslar haqidagi sharhlar va sifat muhokamalari: «[ism]da kim oʻtgan, sotib olishga arziydimi», «kopirayting kursiga chegirma bormi». Bu mahsulotning jonli muhokamasi, lekin hech narsaga ariza emas. Uchinchi qatlam – repetitorlar va bir martalik darslar haqidagi savollar, ular rasman taʼlimga tegishli, lekin kursni biznes mahsuloti sifatida ishga tushirishga aloqasi yoʻq. Uchala qatlam ham bir xil lugʻatdan foydalanadi – «kurs», «ekspert», «metodologiya» – va aynan shu narsa kalit soʻzlar boʻyicha qoʻlda qidiruvni deyarli foydasiz qiladi.

Nishada mavsumiylik va budjetning tarqoqligi

Kurslarni ishga tushirish kalendarga sezilarli bogʻlangan: muhokamalar va pudratchi qidirishning choʻqqisi yoz oxiri va kuz boshiga, shuningdek Yangi yildan keyingi yanvarga toʻgʻri keladi. Shu davrlarda ekspertlar mahsulotni yangi oʻquv siklga yoki oʻz-oʻzini rivojlantirishga qiziqishning anʼanaviy ortishiga moslab ishga tushirishga koʻproq qaror qiladi. Qolgan vaqtda soʻrovlar oqimi sezilarli sokinroq.

Nishadagi budjet haddan tashqari xilma-xil. Bir chekkada – kichik auditoriyali yakka ekspert, u bir martalik vazifa uchun frilanser qidiradi va minimal sarmoyaga hisob qiladi. Ikkinchi chekkada – mahsulotlar qatorini kengaytirayotgan va prodyuser yoki agentlikka toʻliq ishga tushirish sikli uchun toʻlashga tayyor faoliyat yuritayotgan onlayn-maktab. Ifodaning oʻzi odatda koʻlamni koʻrsatib turadi: «5 ming obunachili auditoriyasi bor ekspert» va «bizda allaqachon uchta mahsulot bor, toʻrtinchisini tayyorlayapmiz» – bular turli buyurtmachilar, ikkinchi ifoda esa deyarli har doim jiddiyroq budjetni bildiradi.

Platforma bu nishani qanday koʻradi

XMBoost muayyan xizmat uchun chatlarni tanlaydi: prodyuserlik, metodologiya, lendinglarni ishlab chiqish, infobiznes uchun target yoki boshqa biror narsa, va ularni ishtirokchilarning shaxsiy yozishmalariga kirmasdan kechayu kunduz kuzatuv ostida ushlab turadi.

«Kurs», «metodolog», «ekspert» soʻzlari ham talabaning savolida, ham prodyuserning soʻrovida uchraydi, shuning uchun tizim nafaqat soʻzlar toʻplamiga, balki xabar kimning nomidan yozilganiga qaraydi: mahsulot yaratayotgan odamdanmi yoki uni oʻqimoqchi boʻlgan odamdanmi. Xabar buyurtmachiga yuborish uchun yetarlicha mos hisoblanadigan yetkazish chegarasi loyihada sozlanadi: hajm kerak boʻlsa – chegara pastroq, faqat prodyuserlik yoki metodologiyaga aniq soʻrovlar muhim boʻlsa – yuqoriroq.